Tăng cường kết nối để vận tải đa phương thức bứt phá

 - Vận tải đa phương thức được xem là "chìa khóa" để từng bước đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới logistics khu vực và toàn cầu.

Sáng 21/5, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì hội nghị trực tuyến thúc đẩy kết nối, phát triển vận tải đa phương thức.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Phan Văn Trung điều hành điểm cầu Hà Tĩnh. Tham dự có lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Việt Nam hiện có các phương thức vận tải chủ yếu: đường bộ, đường sắt, hàng hải, đường thủy nội địa, hàng không và cảng cạn, logistics. Hệ thống vận tải đa phương thức của Việt Nam đang được tổ chức theo 4 hành lang kinh tế chính là: Bắc - Nam, Đông - Tây, vùng logistics phía Bắc và vùng logistics phía Nam.

Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt gần 930 tỷ USD. Sản lượng vận tải hàng hóa đạt trên 3 tỷ tấn, tăng 14,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, sản lượng vận tải đường bộ có mức tăng trưởng cao nhất, đạt trên 2,2 tỷ tấn, tăng 14,7%; sản lượng container qua cảng biển đạt xấp xỉ 34,3 triệu TEU tăng 12%. Kết quả trên đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP của Việt Nam 8,02%, mức cao nhất giai đoạn 2011-2025.

Theo đánh giá của Vụ Vận tải và An toàn giao thông (Bộ Xây dựng), vận tải đa phương thức đã trở thành mô hình tổ chức vận tải chủ đạo trong xu thế phát triển toàn cầu khi kết hợp tối ưu các phương thức vận tải trong chuỗi vận chuyển thay vì hoạt động riêng lẻ, giúp tận dụng được ưu thế của từng phương thức. Tuy nhiên, tại Việt Nam tỷ trọng vận tải đa phương thức chưa tới 10%, trong khi ở các nước phát triển, tỷ trọng này đạt 25 - 40%.

Cơ cấu vận tải hiện nay mất cân đối, đường bộ đảm nhận khoảng 75% vận tải hàng hóa và trên 90% vận tải hành khách, trong khi đường sắt, đường thủy nội địa là các phương thức có chi phí thấp và khối lượng lớn lại chiếm tỷ trọng nhỏ.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung làm rõ các rào cản, khó khăn dẫn tới tỷ trọng vận tải đa phương thức ở nước ta ở mức thấp; đề xuất giải pháp thúc đẩy kết nối các phương thức vận tải đảm bảo đồng bộ về chính sách, quy hoạch, kết cấu hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển các doanh nghiệp vận tải đa phương thức...

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định: Để vận tải đa phương thức thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Trọng tâm là chuyển từ tư duy phát triển từng phương thức vận tải sang tư duy phát triển đa phương thức trọn gói; chuyển từ đầu tư hạ tầng đơn lẻ sang phát triển hành lang vận tải đa phương thức; từ quản lý phân tán sang quản trị hệ thống vận tải quốc gia theo dữ liệu và nền tảng số.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để kết nối hiệu quả các phương thức vận tải, hỗ trợ quản lý minh bạch, giảm thủ tục hành chính; xây dựng cơ sở dữ liệu logistics quốc gia, phát triển nền tảng số dùng chung, kết nối cơ quan quản lý với doanh nghiệp.

Nghiên cứu chính sách ưu đãi, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển đội tàu biển, phương tiện thủy nội địa vận chuyển container có sức chở lớn, tốc độ nhanh; phát triển đội tàu bay hiện đại; khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ vận tải đa phương thức tích hợp; phát triển và cung cấp giải pháp dịch vụ vận tải đa phương thức, logistics trọn gói để giảm các chi phí.