Hà Tĩnh: Số doanh nghiệp mới tăng mạnh nhưng áp lực "thanh lọc" vẫn lớn

 Quý I/2026, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới và quy mô vốn đăng ký tại Hà Tĩnh tăng mạnh thì cũng có không ít doanh nghiệp rút lui. Điều này cho thấy, trong quá trình phục hồi của nền kinh tế thị trường luôn đi kèm với sự “thanh lọc”.

Doanh nghiệp mới tăng mạnh

Tháng 1/2026, hộ kinh doanh Đặng Quang Quyền (TDP Đông Tiến, phường Trần Phú) mạnh dạn “nâng cấp” lên doanh nghiệp. Quyết định thành lập Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tân Thiên Lộc không đơn thuần là thay đổi hình thức pháp lý mà còn là bước chuyển về tư duy kinh doanh: từ nhỏ lẻ sang bài bản, từ cầm chừng sang mở rộng quy mô.

Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tân Thiên Lộc mở rộng mạng lưới phân phối thiết bị nhà bếp, đồ gia dụng thông minh.

Ông Đặng Quang Quyền - Giám đốc công ty cho biết: “Hà Tĩnh đang quyết liệt triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, tạo nhiều cơ hội cho doanh nghiệp. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập được miễn, giảm thuế, phí; ngân hàng ưu tiên nguồn vốn cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, vì vậy chúng tôi mạnh dạn thành lập công ty.

Trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi, nhu cầu mua sắm của người dân gia tăng, hoạt động kinh doanh có nhiều thuận lợi. Với lĩnh vực chính là phân phối thiết bị nhà bếp và đồ gia dụng thông minh, ngoài khách hàng bán lẻ, doanh nghiệp đã phát triển hơn 70 đại lý trong tỉnh và đang mở rộng thị trường sang Quảng Trị nhằm nâng cao doanh thu”.

Đầu năm nay, Công ty TNHH Dịch vụ thương mại Huấn 37 (thôn Long Thủy, xã Kim Hoa) cũng ra đời với ngành nghề chính: trồng, chăm sóc rừng và ươm giống cây lâm nghiệp. Ông Trần Ngọc Huấn – Giám đốc công ty kỳ vọng: “Khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, chúng tôi có điều kiện để mở rộng quy mô sản xuất - kinh doanh trên cơ sở khai thác tiềm năng, thế mạnh địa phương”.

Theo ông Nguyễn Văn Long – Phó Trưởng phòng Đăng ký kinh doanh (Sở Tài chính), quý I/2026, Hà Tĩnh có 592 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký gần 8.306 tỷ đồng, tăng 1,9 lần về số lượng và gần 12 lần về vốn so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng kinh tế địa phương. Cùng với đó, 238 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 1,5 lần so với cùng kỳ năm trước, phản ánh tín hiệu phục hồi tích cực khi nhiều doanh nghiệp “ngủ đông” đã nhìn thấy cơ hội và tái gia nhập thị trường.

Doanh nghiệp thành lập mới tại Hà Tĩnh đa dạng trên nhiều lĩnh vực như: sản xuất, thương mại – dịch vụ, xây lắp… phản ánh sự dịch chuyển linh hoạt của thị trường. Cùng với đó, sự gia tăng cả về số lượng và quy mô vốn đăng ký cho thấy môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện rõ rệt.

Thời gian qua, Hà Tĩnh đã tập trung cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn, đất đai, mặt bằng sản xuất, công nghệ… được triển khai đồng bộ, tạo thuận lợi cho khu vực kinh tế tư nhân. Cùng đó, việc tăng cường đối thoại giữa chính quyền và doanh nghiệp giúp tháo gỡ kịp thời các vướng mắc, tạo “cú hích” nâng cao năng lực cạnh tranh ngay từ giai đoạn khởi đầu.

Sàng lọc trong quá trình phục hồi

Cũng trong quý I/2026, Hà Tĩnh ghi nhận 118 doanh nghiệp giải thể và 264 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động. Đây không chỉ là hệ quả của khó khăn trước mắt mà còn bộc lộ những hạn chế mang tính cấu trúc của doanh nghiệp địa phương như: quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế, khả năng chống chịu yếu trước biến động thị trường.

Sau hơn 1 năm “trình làng”, một công ty hoạt động trong lĩnh vực giáo dục tại xã Can Lộc vừa “bỏ cuộc chơi”. Theo ông L.V.S. - người đứng đầu doanh nghiệp: Do chưa nghiên cứu kỹ thị trường, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực quản lý, điều hành còn hạn chế nên hoạt động kém hiệu quả; thu không đủ bù chi, buộc đơn vị phải tạm dừng.

Theo phản ánh, các doanh nghiệp “trật đường ray” chủ yếu do vướng các “điểm nghẽn” về vốn, công nghệ lạc hậu, sự lệ thuộc vào thị trường, nguồn cung và năng lực quản trị còn hạn chế. Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, chịu tác động của lạm phát, xung đột địa chính trị; lãi suất tín dụng và chi phí đầu vào gia tăng, những doanh nghiệp chậm thích ứng buộc phải rút lui. Tuy vậy, đây cũng là quá trình “thanh lọc” cần thiết, góp phần làm lành mạnh môi trường kinh doanh.

Làm gì để không “trật đường ray”?

Ông Lê Tiến Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh cho rằng để phát triển bền vững, các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp mới thành lập, cần xây dựng nền tảng ngay từ đầu. Trọng tâm là xác định chiến lược kinh doanh rõ ràng, khả thi; lựa chọn đúng thị trường mục tiêu, sản phẩm cốt lõi và lộ trình phát triển phù hợp với nguồn lực. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất - kinh doanh trở thành yêu cầu tất yếu; đồng thời, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ là yếu tố then chốt để giữ chân khách hàng.

Bên cạnh đó, đa dạng hóa thị trường, nguồn cung là yêu cầu quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, việc đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, tận dụng các hiệp định thương mại tự do sẽ mở ra dư địa tăng trưởng, song đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về quy trình, chất lượng sản phẩm và năng lực quản trị. Theo đó, doanh nghiệp cần chủ động mở rộng thị trường, đồng thời khai thác hiệu quả thị trường nội địa.

Nhìn tổng thể, sự gia tăng mạnh mẽ của doanh nghiệp thành lập mới cùng dòng vốn đăng ký là tín hiệu tích cực, cho thấy nền kinh tế Hà Tĩnh đang trên đà phục hồi. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng cho thấy quá trình phục hồi này chưa thực sự bền vững.

Theo các chuyên gia, những thách thức nội tại của doanh nghiệp vẫn tồn tại và có thể bộc lộ rõ hơn khi môi trường kinh doanh thay đổi. Do đó, bên cạnh các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, yếu tố quyết định vẫn nằm ở chính doanh nghiệp thể hiện qua năng lực thích ứng linh hoạt, khả năng đổi mới và tầm nhìn dài hạn về sản xuất - kinh doanh.