Hóa đơn điện mùa hè tăng vọt: Hộ gia đình nào nên lắp điện mặt trời mái nhà?

Giá điện sinh hoạt hiện được tính theo 6 bậc lũy tiến, nên vào mùa hè hóa đơn thường tăng mạnh. Những hộ gia đình nào nên lắp điện mặt trời mái nhà để tối ưu chi phí và giảm áp lực tiền điện mỗi tháng?

Theo Quyết định số 1279/QĐ-BCT ngày 9/5/2025 của Bộ Công Thương, biểu giá điện sinh hoạt hiện hành có 6 bậc lũy tiến, cụ thể:

Từ đó có thể thấy, giá điện ở bậc 6 cao hơn bậc 1 tới 1.520 đồng/kWh, hơn bậc 2 là 1.410 đồng/kWh, hơn bậc 3 là 1.080 đồng/kWh, hơn bậc 4 là 460 đồng/kWh và hơn bậc 5 là 110 đồng/kWh. 

Đây là lý do vào mùa hè cao điểm, nhiều hộ gia đình giật mình vì hóa đơn tiền điện tăng mạnh. Bởi, khi sản lượng điện tiêu thụ của các hộ gia đình vượt qua các ngưỡng quy định, phần điện năng tăng thêm sẽ được tính theo đơn giá cao hơn. Điều này đồng nghĩa chỉ cần sản lượng điện tăng thêm vài chục kWh trong tháng nắng nóng, tổng chi phí tiền điện có thể tăng đáng kể so với tháng trước.

Đặc biệt, trong điều kiện nắng nóng kéo dài, việc sử dụng điều hòa nhiệt độ liên tục trong nhiều giờ, kết hợp với các thiết bị công suất lớn khác như thiết bị làm mát, bếp từ, bình nóng lạnh,... có thể khiến sản lượng điện tăng theo cấp số nhân, đẩy nhanh việc chuyển sang các bậc giá cao hơn.

Do đó, ngoài việc tiết kiệm điện và sử dụng các thiết bị điện đúng cách, các hộ gia đình có thể xem xét đầu tư lắp điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ (BESS) để chủ động nguồn điện sinh hoạt, đồng thời, giúp hóa đơn tiền điện giảm mạnh kể cả trong các tháng cao điểm mùa nắng nóng.

Dựa trên phân tích biểu giá điện sinh hoạt hiện hành, Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đưa ra loạt khuyến nghị về việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà cho hộ gia đình.

Cụ thể, với những hộ gia đình có mức tiêu thụ dưới 300 kWh/tháng thì chưa cần thiết đầu tư lắp điện mặt trời mái nhà. 

Với những hộ gia đình có mức tiêu thụ từ 300-500 kWh/tháng, có thể cân nhắc lắp điện mặt trời mái nhà với công suất 2-3 kWp. Sản lượng điện tạo ra mỗi tháng khoảng 250-350 kWh, thời gian hoàn vốn sẽ là 5-6 năm. 

Quan trọng hơn, nhờ có sản lượng điện mặt trời nên lượng điện hộ gia đình phải mua giảm xuống dưới mức 200 kWh/tháng. Trong khi trước đó, với lượng điện tiêu thụ 300-500 kWh/tháng thì hóa đơn tiền điện của những hộ gia đình này đã chuyển sang bậc 4, 5 và 6.

Trường hợp hộ gia đình tiêu thụ từ 500-800 kWh/tháng, nên lắp đặt điện mặt trời mái nhà công suất 3-5 kWp. Sản lượng điện mỗi tháng thu về khoảng 400-650 kWh, thời gian hoàn vốn 4-5 năm. Sau khi lắp đặt, hóa đơn tiền điện của những hộ này sẽ cắt giảm bớt được bậc 5 và 6.

Tương tự, với những hộ tiêu thụ khoảng 800-1.200 kWh thì rất nên lắp điện mặt trời mái nhà với công suất 5-7 kWp. Sản lượng điện tạo ra mỗi tháng dao động từ 650-900 kWh, thời gian hoàn vốn 3,5-4,5 năm.

Đáng chú ý, với sản lượng điện mặt trời mái nhà thu được, những hộ gia đình này sẽ không phải sử dụng điện với giá bậc 6 (3.460 đồng/kWh), đồng nghĩa với việc tiết kiệm được khoản tiền khá lớn mỗi tháng.

Với nhóm hộ tiêu thụ trên 1.200 kWh việc lắp điện mặt trời mái nhà được xem là đáng cân nhắc. Công suất được khuyến cáo lắp đặt là 7-10 kW. Sản lượng điện tạo ra lên tới 900-1.300 kWh/tháng, thời gian hoàn vốn chỉ 3-4 năm. Nhờ đó, sản lượng điện mặt trời tạo ra sẽ giúp hộ gia đình giảm được lượng điện sử dụng ở giá bậc 6.

Trong bối cảnh nhu cầu điện năng không ngừng gia tăng, bài toán hiệu quả đầu tư theo từng loại hình phát điện đang trở thành yếu tố then chốt trong hoạch định chính sách năng lượng. 

Tính theo suất đầu tư bình quân, điện mặt trời mái nhà hiện có mức giá 13-16 triệu đồng/kWp. Thời gian hoàn vốn chỉ từ 3,5-6 năm, trong khi tuổi thọ pin mặt trời có thể đạt 15-20 năm, cho thấy hiệu quả đầu tư mang tính lâu dài và bền vững.

Theo ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty CP Công nghệ Tích hợp Sao Nam, thiết kế hệ thống điện mặt trời mái nhà cần xác định phụ tải của hộ gia đình để tính toán chi phí đầu tư phù hợp.

Ông khuyến cáo, các hộ gia đình không nhất thiết phải đầu tư số tiền lớn để lắp điện mặt trời mái nhà với công suất đủ dùng. Thay vào đó, chỉ cần lắp đặt công suất đủ để hóa đơn điện không đạt đến giá điện bậc 5 và 6, như vậy sẽ tiết kiệm được khoản tiền lớn. Đây là bí quyết để hóa đơn điện vẫn giảm mạnh, trong khi vốn đầu tư bỏ ra thấp.